Home
17-09-2018

Werkbezoek BoerenNatuur Groningen, 12 september 2018

Werkbezoek BoerenNatuur Groningen

Groninger collectieven tonen hun volwassen gezicht

 

Boeren die iets doen met natuur, langzaam lijkt dat beeld van hobbyisme bij buitenstaanders te verdwijnen. Agrarisch natuurbeheer wordt ook buiten landbouwkringen steeds vaker serieus genomen als pijler onder het natuurbeleid. Dat bleek weer eens tijdens het Werkbezoek BoerenNatuur van de drie Groninger collectieven. Voor een volle zaal met bestuurders van natuurorganisaties, beleidsmakers en Statenleden mocht Collectief Groningen West haar visie op natuurontwikkeling op het boerenland uit de doeken doen.

 

Het Werkbezoek BoerenNatuur is een jaarlijks terugkerend evenement stammend uit de tijd van de agrarische natuurverenigingen. Door de natuurorganisaties en de politiek uit te nodigen hoopten de anv´s zich een podium te verschaffen om het belang van agrarisch natuurbeheer in het provinciaal natuurbeleid in bredere kring onder de aandacht te brengen. Niettemin stegen de werkbezoeken zelden uit boven het niveau van een vrijblijvend onderonsje van bestuurders.

 

Na het aantreden van de agrarische collectieven bij de invoering van het ANLb in 2016 zijn de verhoudingen aanmerkelijk veranderd. De drie Groninger collectieven (Groningen West, Midden Groningen en ANOG) hebben zich in korte tijd ontwikkeld tot professionele organisaties die een rol opeisen als volwassen partner van natuurorganisaties en overheden. Een zakelijke opstelling die tijdens het werkbezoek op 12 september nadrukkelijk naar voren kwam.

 

In het gastenverblijf van de Onstaheerd van de familie Datema in Sauwerd (en aansluitend na een korte wandeling in het kerkje van Klein Wetsinge) kregen de deelnemers een uitgebreid informatief programma voorgeschoteld dat was samengesteld door Collectief Groningen West. De medewerkers van het collectief die aan het woord kwamen, maakten met hun presentaties meteen duidelijk dat agrarisch natuurbeheer al lang geen zaak meer is van een handjevol individuele boeren die wat aan natuur doen. Zo neemt het collectief deel aan verschillende projecten die handen en voeten geven aan begrippen zoals natuurinclusieve landbouw en agrarische biodiversiteit, vertelde voorzitter Freek Nieuwenhuis. Belangrijk bij de invulling van het nieuwe Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) dat vanaf 2021 ingaat. Dichter bij huis werkt het collectief in het programma Ambitie Landschap aan een forse uitbreiding van het beheer van de hout- en elzensingels in het Zuidelijk Westerkwartier. En als deelnemer van het project Weide en Water gaat de aandacht van het collectief uit naar bodemvruchtbaarheid. Samen met boeren en andere organisaties werkt Collectief Groningen West aan beter bodembeheer op agrarisch land. Diverse thema´s komen er in samen waaronder duurzame landbouw, waterkwaliteit, natuur en waterberging.

 

Met die verbrede blik op agrarisch natuurbeheer en het vaste voornemen verantwoordelijkheid te nemen voor maatschappelijke doelen, wordt samenwerking een onvermijdelijke voorwaarde voor succes. De collectieven zoeken die samenwerking - onder andere met overheden, terreinbeheerders en landbouworganisaties - nadrukkelijk op. En dat lukt aardig, getuige  het Aktieplan Weidevogels dat de collectieven Groningen West en Midden Groningen samen met tien andere partijen hebben opgesteld. Tijdens het Werkbezoek noemt Nieuwenhuis de totstandkoming van het Actieplan, samen met agrariërs, natuurbeheerders, onderzoekers en beleidsmakers, een prestatie om trots op te zijn. In het bijzonder de samenwerking met de terreinbeherende organisaties biedt volgens hem nieuwe kansen om de weidevogels voor de langere termijn voor Groningen te behouden.

 

Collectief Groningen West telt 239 leden die aan weidevogelbeheer doen op meer dan 6000 hectare agrarisch land, de hoofdmoot van het Groninger weidevogelgebied. Weidevogelbeheer is de core-business van het collectief. Het is ook de enige activiteit die tijdens het Werkbezoek een sombere klank losmaakt. Weidevogelcoördinator Henk van der Noord vertelt dat zowel de laatste tellingen als de bevindingen van de veldmedewerkers wijzen op een teleurstellend verlopen broedseizoen. In 10 van de 14 weidevogelgebieden was het broedsucces onder de maat. De aantoonbare verbeteringen die in de afgelopen twee jaar in het beheer zijn doorgevoerd (de inzet van veldmedewerkers, vernatting van specifieke gebieden, de inzet van een weidevogeldrone) hebben dat niet kunnen voorkomen. Of de grillige weersomstandigheden in het voorjaar tot het magere broedresultaat hebben geleid is onduidelijk.

 

Bij het collectief is men er van overtuigd dat de oorzaak voor een belangrijk deel moet worden gezocht in predatie. Vooral het verlies aan kuikens die het vliegvlugge stadium niet halen, is volgens Nieuwenhuis voor veel boeren en hun vrijwilligers frustrerend en ontmoedigend. ´We hebben nu veel meer kennis over weidevogels, we weten hoe je een gebied optimaal inricht en hoe je het beheer moeten uitvoeren, en tegelijk zien we de predatie van jaar op jaar toenemen en onze inspanningen te niet doen´, zo verwoordt hij de gevoelens van zijn achterban. In aanwezigheid van gedeputeerde Henk Staghouwer vraagt Nieuwenhuis de provincie met klem om meer ruimte in de regelgeving om de belangrijkste predatoren (vos, kraai en steenmarter) weg te houden bij de weidevogelgebieden.

 

In het slotwoord van de gedeputeerde blijft een reactie uit. Staghouwer waarschuwt enkel voor al te veel somberheid: ´We moeten niet de tegenstellingen opzoeken maar elkaar opzoeken. Hang ook een keer de vlag uit!´

 

Bert Hidding

 

Bij de foto: Gedeputeerde Henk Staghouwer en voorzitter Freek Nieuwenhuis van CGW op weg naar het kerkje van Klein Wetsinge voor het tweede deel van het werkbezoek

Terug naar het overzicht

Webdiensten - Plus Automatisering